حجاب در کلیه ادیان الهی

و در مورد آنها کسب اندکی علم را به ویژهچیز خطرناکی می شمردند. با این همه، تدریس خصوصی برای اِناث مجاز بود.15 نپوشاندنموی سر خلافی بود که مرتکب آن را مستوجب طلاق می ساخت.16 زندگی جنسی آنان، علیرغمِتعدد زوجات، به طرز شایان توجّه ، منزّه از خطایا بود. زنان آنان، دوشیزگانی محجوب،همسرانی کوشا، مادرانی پُرزا و امین بودند و از آن جا که زود وصلت می کردند، فحشابه حدّاقل تخفیف پیدا می کرد.17

بدون تردید مبنای حجاب در شریعت یهود، آیات تورات بود که بر حجاب تأکید می نمود. کاربرد واژه «چادُر» و «برقع» که به معنای روپوش صورت است، در آن آیات، کیفیت پوشش زنان یهودی را نشان می دهد. تورات تشبه مرد و زن به یکدیگر را نهی نموده، می گوید:متاع مرد بر زن نباشد و مردلباس زن را نپوشد؛ زیرا هر که این را کند، مکروه «یَهْوَه» خدای تو ست.18 بی حجابی سبب نزول عذاب معرفی شده است؛

خداوند می گوید: از این جهت که دختران صهیون متکبرند و با گردن افراشته و غمزاتچشم راه می روند و به ناز می خرامند و به پای های خویش خلخال ها را به صدا میآورند* بنابراین خداوند فَرْق سر دختران صهیون را کَلْ خواهد ساخت و خداوند عورتایشان را برهنه خواهد نمود* و در آن روز، خداوند زینت خلخال ها و پیشانی بندها وهلال ها را دور خواهد کرد* و گوشوارها و دستبندها و روبندها را * و دستارها وزنجیرها و کمربندها و عطردان ها و تعویذها را * و انگشترها و حلقه های بینی را * وزخوت نفیسه و رداها و شال ها و کیسه ها را * و آینه ها و کتان نازک و عمامه ها وبرقع ها را * و واقع می شود که به عوض عطریّات، عفونت خواهد شد و به عوض کمربند،ریسمان و به عوض موی های بافته، کَلی و به عوض سینه بند، زنّار پلاس و به عوضزیبایی، سوختگی خواهد بود * مردانت به شمشیر و شجاعانت در جنگ خواهند افتاد * ودروازه های وی، ناله و ماتم خواهند کرد و او خراب شده، بر زمین خواهد نشست.19

افزون بر موارد فوق، در کتاب مقدس، وجوب پوشاندن موی سر20 لزوم پرهیز از زنانفریبکار و بیگانه21، نهی از لمس و تماس22 و واژه چادر23، نقاب24 و برقع25 آمده است؛به عنوان نمونه در مورد عروس یهودا می خوانیم: پس رخت بیوکی را از خویشتن بیرونکرده، برقعی به رو کشیده و خود را در چادری پوشید و به دروازه عینایم که در راهتمنه است، بنشست.26

در «تلمود» اصلی ترین کتاب فقهی که به گفته ویلدورانت، اساس تعلیم و تربیت یهود27 است، نیز بر لزوم پوشاندن سر از نامحرمان، لزومسکوت زن و پرهیز از هرگونه آرایش برای سایر مردها28، پرهیز از نگاه زن به مردانبیگانه، 29 اجتناب از نگاه مرد به زنان نامحرم30 و لزوم پرهیز از هر امر تحریکآمیز،31 تأکید شده است.

برابر حکم سخت گیرانه تلمود، اگر رفتار زن فضیحت آمیز باشد، شوهر حق دارد او رابدون پرداخت مبلغ کتوبا(مهریه) طلاق دهد و زنانی که در موارد زیر به رفتار و کردارآنها اشاره می شود، ازدواجشان باطل است و مبلغ کتوبا (مهریه) به ایشان تعلّق نمیگیرد؛ زنی که از اجرای قوانین دینی یهود سرپیچی می کند و فی المثل بدون پوشاندن سرِخود، به میان مردان می رود، در کوچه و بازار پشم می ریسد و با هر مردی از روی سبکسری به گفت وگو می پردازد. زنی که در حضور شوهر خود، به والدین او دشنام می دهد وزن بلند صدا که در خانه با شوهر خود به صدای بلند درباره امور زناشویی صحبت می کندو همسایگانِ او می شنوند که چه می گوید.32

برخورد حضرت موسی(ع) با دختران شعیب که به آنان فرمود تا پشت سر او حرکت کرده،از پشت سر، او را به منزل پدرشان هدایت کنند، و نیز سیره عملی یهودیان مبنی براستفاده از چادر و برقع و روبند، تفکیک و جدا بودن محل عبادت زنان از مردان درکنیسه، ناشایسته شمردن اشعاری که در تمجید زیبایی زنان سروده شده است و ایراد خطابهتوسط زنان از پشت پرده، بیانگر کیفیت شدید و سخت گیرانه حجاب نزد یهودیان است.

 

حجاب در آیین مسیحیت

مسیحیت نه تنها احکام شریعت یهود در مورد حجاب را تغییر نداد، بلکه قوانین شدیدآن را استمرار بخشید و در برخی موارد، قدم را فراتر نهاد و با سخت گیری بیشتری وجوبحجاب را مطرح ساخت؛ زیرا در شریعت یهود، تشکیل خانواده و ازدواج امری مقدس محسوب میشد و طبق نوشته ویل دورانت، در سن بیست سالگی اجباری بود؛33 اما از دیدگاه مسیحیتقرون اوّلیه، تجرّد، مقدس شمرده می شد.34 بنابر این مسیحیت، برای از بین بردن زمینههرگونه تحریک و تهییج، زنان را به صورت شدیدتری به رعایت کامل پوشش و دوری از هرگونه آرایش و تزیین فراخواند. برابر متون تاریخی، چادر و روبند، برای همگان ـ حتّیبرای خاتون های اشراف ـ ضروری بود و در اعیاد نیز کسی آن را کنار نمی گذاشت؛ بلکهبا طلا و نقره و پارچه های زربفت آن را تزیین می نمودند و حتّی برای تفریح نیز باحجب و حیای کامل در مجالس انس و یا گردش هایی دور از چشم نامحرمان، شرکت می جستند.

انجیل در موارد فراوان، بر وجوب حجاب و پوشش تأکید و پیروانش را به تنزّه ازاِعمال شهوت و عفاف فراخوانده است؛ در انجیل می خوانیم: همچنین زنان پیر در سیرتمتقی باشند و نه غیبت گو و نه بنده شراب زیاده، بلکه معلمات تعلیم نیکو* تا زنانجوان را خِرَد بیاموزند که شوهر دوست و فرزند دوست باشند* و خرداندیش و عفیفه وخانه نشین و نیکو و مطیع شوهران خود که مبادا کلام خدا متهم شود*35

در «کتاب مقدس» در مورد لزوم آراستگی به حیا و کنارنهادن آرایش ظاهری چنین آمده است: همچنین زنان، خویشتن را بیارایند به لباسِ مزّینبه حیا و پرهیز؛ نه به زلف ها و طلا و مروارید و رختِ گران بها* ...زن با سکوت بهکمال اطاعت تعلیم گیرد* و زن را اجازت نمی دهم که تعلیم دهد یا بر شوهر مسلّط شود؛بلکه در سکوت بماند*36

همچنین ای زنان، ...* و شما را زینت ظاهری نباشد از بافتن موی و متحلّی شدن بهطلا و پوشیدن لباس * بلکه انسانیت باطنی قلبی در لباس غیر فاسد، روح حلیم و آرام کهنزد خدا گرانبهاست * زیرا بدین گونه زنان مقدسه در سابق نیز که متوکل به خدا بودند،خویشتن را زینت می نمودند.37

افزون بر موارد پیشین، «عهد جدید» نیز لزوم پوشاندنموی سر، به ویژه در مراسم عبادی،38 لزوم سکوت به ویژه در کلیسا،39 با وقار و امینبودن زن 40و نهی از نگاه ناپاک به بیگانگان را خاطرنشان ساخته، می گوید: کسی که بهزنی نظر شهوت اندازد، همان دم، در دل خود با او زنا کرده است * پس اگر چشم راستت،تو را بلغزاند، قلعش کن و از خود دور انداز؛ زیرا تو را بهتر آن است که عضوی ازاعضایت تباه گردد، از آن که تمام بدنت در جهنم افکنده شود*41

دستورات دینی پاپ ها و کاردینال های مسیحی که بر اساس آن پوشاندن صورت الزامی وتزیین موی سر و آرایش آن و تنظیم آنها در آیینه و سوراخ نمودن گوش ها و آویختنگلوبند، خلخال، طلا و دستبند قیمتی، رنگ نمودن مو و تغییر صورت ظاهری ممنوع بود،شدت بیشتری رانشان می دهد.42

در مورد سیره عملی زنان مسیحی، دائرة المعارف لاروس می گوید: دین مسیحی، برایزن، خِمار را باقی نهاد؛ وقتی وارد اروپا شد، آن را نیکو شمرد. زن ها در کوچه و وقتنماز، خمار داشتند. در قرون وسطی، خصوصاً قرن نهم، خمار رواج داشت. آستین خمار،شانه زن را پوشیده، تقریباً به زمین می رسید. این عادت تا قرن سیزدهم باقی بود.43

ویل دورانت نیز در مورد سیره عملی زنان مسیحی چنین می نویسد: ساق پای زنان چیزینبود که در ملأ عام و یا رایگان به چشم خورد.... البسه بانوان در مجالس تورنه،موضوع مهمّی برای روحانیون بود که کاردینال ها، درازی جامه های خواتین را معیّن میکردند. هنگامی که کشیشان چادر و روبند را یکی از ارکان اخلاقیات عیسوی دانستند، بهدستور زن ها، چادرها را از مشمش ظریف و حریر زربفت ساختند... .44

تصویرهایی که از پوشاک مسیحیان و زنان اروپا به جا مانده، به وضوح حجاب کاملزنان را نشان می دهد.45

 

حجاب در آیین اسلام

بدون شک، پوشش زن در برابر مردان بیگانه، یکی از ضروریات دین اسلام است. قرآنکریم می فرماید: «و به بانوان باایمان بگو چشم های خود رافروپوشند و عورت های خود را از نگاه دیگران پوشیده نگاه دارند و زینت های خود را،جز آن مقداری که ظاهر است، آشکار نسازند و روسری های خودرا بر سینه خود افکنند وزینت های خود را آشکار نسازند؛ مگر برای شوهرانشان، پدرانشان، پدر شوهرانشان،پسرانشان، پسران همسرانشان، برادرانشان، پسر برادرانشان، پسر خواهرانشان، زنان همکیششان، کنیزانشان و مردان سفیهی که تمایلی به زنان ندارند و کودکانی که از امورجنسی بی اطلاعند و پاهای خود را بر زمین نکوبند تا زینت های پنهانشان آشکار شود وهمگی به سوی خداوند توبه کنید ای موءمنان؛ باشد که رستگار شوید».46 افزون برآن، در آیات دیگر، پوشیدگی کامل اندام،47 نیک و شایسته، با وقار و بدور از تحریکسخن گفتن و دوری از آرایش های جاهلیت نخستین،48 توصیه شده است.

در روایات نیز پوشیدن جامه بدن نما و نازک نزد نامحرم49، آرایش و استعمال عطر درخارج از

/ 0 نظر / 6 بازدید